Χρήση του τελικό ν

ianis

Senior Member
Portuguese - Portugal
Γεια σε όλους. Σας παρακαλώ, έχω συναντήσει πτώσεις όπου εμφανίζει το τελικό ν σε θέση που δίνει την εντύπωση ότι βιάσει τους κανόνες.

Όπως για παράδειγμα
...παράτα αυτή την έχθρα για το βασιλιά....

Δεν πρέπει να είναι ...παράτα αυτήν την έχθρα για τον βασιλιά..;

Έχω δει την έλλειψη του τελικού ν στο τον πολλές φορές για να είναι λάθος. Ίσως η αιτία είναι ότι πρόκειται για γραμμές σε διάλογο και αυτό ισχύει στον προφορικό λόγο;
 
Last edited:
  • Perseas

    Senior Member
    Έπρεπε να ανοίξω τη σχολική γραμματική για να δω ότι το ορθό είναι "αυτήν", γιατί η επόμενη λέξη ("την") αρχίζει από τ. Νομίζω ότι οι περισσότεροι θα έγραφαν "αυτή τη", ακόμη κι όταν το ύφος είναι επίσημο.

    Το ορθό με βάση τη γραμματική είναι "τον βασιλιά", αλλά και πάλι αρκετοί θα έγραφαν "το βασιλιά" (όμως λιγότεροι από αυτούς που θα έγραφαν "αυτή τη"), ιδίως σε κείμενα όπου το ύφος δεν είναι επίσημο. Στον προφορικό λόγο ακούγονται και τα δύο: "το βασιλιά /τον βασιλιά" (συνήθως το πρώτο).
     
    Last edited:

    Acestor

    Senior Member
    Greek
    Έπρεπε να ανοίξω τη σχολική γραμματική για να δω ότι το ορθό είναι "αυτήν", γιατί η επόμενη λέξη ("την") αρχίζει από τ. Νομίζω ότι οι περισσότεροι θα έγραφαν "αυτή τη", ακόμη κι όταν το ύφος είναι επίσημο.
    Εδώ υπάρχει μια παρεξήγηση, ακόμα και μεταξύ των φιλολόγων. Η Γραμματική του 2009 γράφει σχετικά με το τελικό ν:

    Το τελικό ν της αιτιατικής ενικού του θηλυκού γένους του οριστικού άρθρου (τη[ν] / στη[ν]) και της προσωπικής αντωνυμίας (αυτή[ν], τη[ν]), καθώς και το τελικό ν των αρνητικών επιρρημάτων δε(ν) και μη(ν) διατηρείται στον γραπτό λόγο, μόνο όταν η επόμενη λέξη αρχίζει από φωνήεν ή από ένα από τα παρακάτω: κ, π, τ, γκ, μπ, ντ, τσ, τζ, ξ, ψ.​

    Ωστόσο, στο «αυτή την έχθρα» το «αυτή» είναι δεικτική αντωνυμία. Άλλο είναι η αντωνυμία στο «Δώσε μου αυτήν αν θες».

    Η ίδια η Γραμματική του 2009 έχει 5 παραδείγματα με «αυτή τη(ν)» και 9 με «αυτήν τη(ν)». Ίσως ανάλογα με τον (sic) συντάκτη:

    Τι τα πιάνει κι αυτή την ώρα μάλιστα​
    Ας σταματήσετε αυτή τη φλυαρία!​
    Συναισθηματική σημασία: πληροφορεί ο Μιχάλης ότι αυτή τη φορά ήταν συνεπής​
    το ένα συνθετικό προέρχεται από αυτή τη λέξη​
    Απαγορεύεται η είσοδος σε όσους δεν εργάζονται αυτή τη στιγμή​
     

    Perseas

    Senior Member
    Ωστόσο, στο «αυτή την έχθρα» το «αυτή» είναι δεικτική αντωνυμία.
    Ευχαριστώ, δεν πρόσεξα το "προσωπική". Στην περίπτωση που συζητάμε η αντωνυμία είναι όντως δεικτική.
    Νομίζω όμως ότι και στην περίπτωση της προσωπικής το "αυτήν" δεν είναι τόσο συνηθισμένο.
     

    ioanell

    Senior Member
    Greek
    Γεια,
    Έχω δει την έλλειψη του τελικού ν στο τον πολλές φορές για να είναι λάθος. Ίσως η αιτία είναι ότι πρόκειται για γραμμές σε διάλογο και αυτό ισχύει στον προφορικό λόγο;
    Όσον αφορά στο τον, εάν το κείμενό σου αποδίδει προφορικό λόγο (πιθανόν ένα καταγεγραμμένο παραμύθι, σε οικείο ύφος), τότε δεν φαίνεται να υπάρχει κάποιο λάθος. Διαφορετικά, θεωρείται λάθος. Αυτό, όμως, θεωρείται λάθος από τότε που τέθηκε σε ισχύ η καινούργια γραμματική (του Σωφρόνη Χατζησαββίδη - το 2011, αν δεν κάνω λάθος, που έγινε και η πρώτη έκδοσή της από το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, ασχέτως εάν ανέβηκε στο διαδίκτυο από το 2009) που ορίζει ότι το τελικό ν της αιτιατικής ενικού του αρσενικού γένους του οριστικού και του αόριστου άρθρου (τον/στον/έναν) διατηρείται στον γραπτό λόγο πάντοτε.

    Σε κείμενα, όμως, που γράφτηκαν παλαιότερα (και που ενδεχομένως να έχεις συναντήσει), δε θεωρούνταν λάθος να παραλείπεται το τελικό ν του αρσενικού οριστικού άρθρου το[ν] και του αόριστου άρθρου ένα[ν], εάν η επόμενη λέξη άρχιζε από σύμφωνο εξακολουθητικό, σύμφωνα με τη διάκριση της εποχής (δηλ. γ,β,δ,χ,φ,θ,μ,ν,λ,ρ,σ,ζ). Αντιθέτως, έτσι περιγραφόταν/προβλεπόταν στη Γραμματική της Νεοελληνικής Γλώσσας του Μανόλη Τριανταφυλλίδη (1941) και στη Νεοελληνική Γραμματική που εκδόθηκε από τον ΟΕΔΒ (ως Αναπροσαρμογή της Μικρής Νεοελληνικής Γραμματικής του ιδίου) κατά την Εκπαιδευτική Μεταρρύθμιση του 1976.
     

    dirida

    Member
    Greek
    iani, οι παραπάνω απαντήσεις πιστέυω πως σε κάλυψαν πλήρως, τις διάβασα και 'γω με ενδιαφέρον.

    Ήθελα μόνο να σχολιάσω πως στον προφορικό λόγο, παράλειψη του ν σε περιπτώσεις όπως αυτή του ανέφερες, μάλλον γίνεται γιατί η κίνηση της γλώσσας για την άρθρωση είναι ευκολότερη, και το αποτέλεσμα πιο εύηχο (παρότι στο(ν) γραπτό λόγο θα θεωρείται λάθος σε επίσημα κείμενα όπως αναλύθηκε πιο πάνω). Πέρα(ν) δηλαδή των περιπτώσεων που κάποιος μπορεί να το προσθέσει ή παραλείψει από άγνοια της σωστής εκδοχής, φαντάζομαι πως καθώς μιλά ενδέχεται να το παραλείψει και επίτηδες, δηλαδή από επιλογή, ώστε να ακουστεί καλύτερα (πιο εύηχα) -υποκειμενικά πάντα- αυτό που θα πει. Δοκίμασε να προφέρεις την πρόταση μια φορά με, και μια φορά χωρίς το ν, και θα καταλάβεις τι εννοώ..
     
    Last edited:
    Top